Αλτσχάιμερ : 5.000 ασθενείς κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς θεραπεία

Πέντε χιλιάδες ασθενείς με Αλτσχάιμερ, εκ των 200.000 που υπάρχουν συνολικά στην Ελλάδα, κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς φροντίδα και θεραπεία, αφού λόγω της υποχρηματοδότησης του Υπουργείου Οικονομικών, απειλούνται με λουκέτο 12 δομές Αλτσχάιμερ. Οι δομές αυτές, συμπεριλαμβάνουν,  2 ξενώνες, 8 Κέντρα Ημέρας και 2 υπηρεσίες Φροντίδας στο σπίτι, στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, το Βόλο, τα  Χανιά και τη Ρόδο.

Τα παραπάνω επεσήμανε η πρόεδρος της Εταιρείας της νόσου Αλτσχάιμερ και Συναφών Διαταραχών Αθηνών, νευρολόγος-ψυχίατρος, Παρασκευή Σακκά, στο πλαίσιο της χθεσινής Παγκόσμιας Ημέρας Αλτσχάιμερ.

«Πριν ένα χρόνο, λόγω της δεινής οικονομικής κατάστασης της χώρας, το Υπουργείο Οικονομίας περιέκοψε κατά 45% τον προϋπολογισμό των μονάδων ψυχικής υγείας, που λειτουργούν στο πλαίσιο του προγράμματος Ψυχαργώς με την ευθύνη ΜΚΟ», ανέφερε χαρακτηριστικά η κ. Σακκά.

Οι μονάδες αυτές, συμπλήρωσε, «παρέχουν σημαντικό μέρος των δωρεάν παρεχόμενων υπηρεσιών ψυχικής υγείας του Δημόσιου Εθνικού Συστήματος Υγείας».

Σύμφωνα με την πρόεδρο, ο αριθμός των Κέντρων Ημέρας είναι δυσανάλογα μικρός σε σχέση με το συνολικό αριθμό των ατόμων με άνοια στη χώρα μας, ενώ υπάρχει επιτακτική ανάγκη ίδρυσης νέων. 

Επεσήμανε, δε : «Σήμερα οι επαγγελματίες Υγείας, που στελεχώνουν τα Κέντρα Αλτσχάιμερ σε όλη την Ελλάδα, δεν έχουν πληρωθεί για 6 συνεχείς  μήνες και το μέλλον είναι αβέβαιο». 

Παράλληλα, κάλεσε τους Υπουργούς, τους βουλευτές και τους αρμόδιους φορείς, να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια, ώστε «να μην αφεθούν οι ανοϊκοί ασθενείς χωρίς φροντίδα και θεραπεία και οι οικογένειές τους χωρίς συμπαράσταση στη χώρα μας».

Σημειώνεται ότι, χθες στις 6 το απόγευμα πραγματοποιήθηκε συμβολική πορεία στο Σύνταγμα , με κεντρικό σύνθημα "Νόσος Αλτσχάιμερ: την αντιμετωπίζουμε βήμα-βήμα".

Στατιστικά στοιχεία

Η άνοια τύπου Alzheimer είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας, σε ποσοστό της τάξης 50 – 65% όλων των τύπων άνοιας, από την οποία πάσχουν 200.000 άνθρωποι στην Ελλάδα και 7.300.000 στην Ευρώπη. Παγκοσμίως, οι ανοϊκοί ασθενείς υπολογίζονται στους 36.000.000 σ’ όλο τον κόσμο, ενώ αναμένεται να ξεπεράσουν τα 100.000.000 μέχρι το 2050!

Εκδηλώνεται συνήθως σε άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών, σπάνια σε ηλικίες 50-65, ενώ είναι πολύ σπάνια σε ηλικίες μικρότερες των 50 ετών. Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι, στις ΗΠΑ το 5 – 10% των ηλικιωμένων πάνω από τα 65 έτη, πάσχουν από τη νόσο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι,  στην Ευρωπαϊκή Ένωση η νόσος Αλτσχάιμερ απορροφά αυτή τη στιγμή το 25% του συνόλου των δαπανών για την Υγεία.

Ορισμός άνοιας

Με τον όρο άνοια εννοούμε την έκπτωση των γνωστικών ικανοτήτων του ατόμου, κατ’ αρχήν της μνήμης και της κρίσης, του λόγου, της προσωπικότητας με συνέπεια τη σταδιακή έκπτωση της καθημερινής λειτουργικότητας.

Προκαλεί βαθμιαία εκφύλιση του εγκεφάλου, με αποτέλεσμα την πρωιούσα έκπτωση των νοητικών λειτουργιών, ενώ στα προχωρημένα στάδια και της κινητικότητας.

Άλλες ασθένειες-νοσήματα που μπορούν να προκαλέσουν άνοια είναι: Tα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, μεγάλα και μικρά, οι όγκοι του εγκεφάλου, το AIDS, διάφορες εγκεφαλίτιδες, μεταβολικά νοσήματα, νοσήματα του θυρεοειδούς, διάφορα φάρμακα κ.ά.

Ετυμολογία λέξης

Ετυμολογικά η προέλευση της σημασίας του προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «σχίζω», που σημαίνει χαράζω, σκαλίζω και αναφέρεται σε ένα σημάδι του δέρματος. Στην αρχαία Ελλάδα, ήταν το μαρκάρισμα με χρήση ενός καυτού σιδήρου που χαραζόταν σε κάποιους ανθρώπους (π.χ. του δούλου, του προδότη, του εγκληματία), ώστε να δηλώσουν την μειωτική του θέση για να τον αποφεύγουν οι άλλοι.

Στη σύγχρονη εποχή, η άνοια όπως και πολλές άλλες γνωσιακές ή ψυχικές διαταραχές, ή κάποια σωματική αναπηρία φέρει κάποιου βαθμού κοινωνικό στίγμα, καθώς οι ασθενείς  αντιμετωπίζονται από μέρος του πληθυσμού με προκατάληψη, στερεότυπα και ενδεχομένως με ρατσισμό.

Κοινωνικός αποκλεισμός

Οι συγκεκριμένες  πεποιθήσεις απέναντι στη χρόνια νόσο, υιοθετούνται όχι μέσα από την αποδεδειγμένη γνώση, αλλά από διάφορες δεισιδαιμονίες, δοξασίες, ή επιμέρους ρατσιστικές και εθνικιστικές πεποιθήσεις.

Η  αρνητική αυτή αντιμετώπιση τους ασθενούς, του προκαλούν συχνά δυσάρεστα συναισθήματα, αίσθημα ανημπόριας και παραίτησης, με αποτέλεσμα την περιθωριοποίηση και τον κοινωνικό αποκλεισμό του.

Γι’ αυτό είναι απαραίτητο ο κόσμος να ενημερωθεί και να κατανοήσει τη νόσο αυτή, δείχνοντας την αμέριστη συμπαράσταση του στους ασθενείς και αντιμετωπίζοντάς τους ισότιμα, χωρίς διακρίσεις.

Συμπτώματα

Στα αρχικά στάδια της νόσου, τα συμπτώματα είναι ιδιαίτερα ελαφρά, συνήθως ο ασθενής ξεχνά πρόσφατα γεγονότα, ενώ θυμάται με μεγάλη ακρίβεια  τα παλιά. 

Μάλιστα, επειδή συχνά η κατάσταση εντάσσεται στο πλαίσιο της  φυσιολογικής γήρανσης, γίνεται με δυσκολία η πρώιμη διάγνωση. Ωστόσο, με την εξέλιξη της νόσου,  εκπίπτουν σταδιακά και οι νοητικές λειτουργίες, ενώ ο ανοϊκός άρρωστος οδηγείται σε πλήρη αποδιοργάνωση της ζωής και της προσωπικότητάς του. 

Διάγνωση

Η έγκαιρη διάγνωση της άνοιας είναι υψίστης σημασίας, τόσο για τον ασθενή όσο και την οικογένειά του, καθώς δίνει τα χρονικά περιθώρια αποδοχής της κατάστασης, προγραμματισμού για το μέλλον και διατήρησης της ποιότητας ζωής.

Σημειώνεται ότι, τα τελευταία χρόνια, η διάγνωση της νόσου Αλτσχάιμερ, νόσου που αφορά κυρίως στην Τρίτη Ηλικία, γίνεται με ολοένα αυξανόμενους ρυθμούς. Δύο είναι οι αιτίες αυτού του φαινομένου:

1. η αύξηση του μέσου όρου ζωής, ιδιαίτερα στις αναπτυγμένες χώρες.

2. η ευαισθητοποίηση του κοινού, των συγγενών των ασθενών και των γιατρών σχετικά με το μεγάλο αυτό ιατρικό και κοινωνικό πρόβλημα.

Θεραπεία

Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει ριζική θεραπεία για τη νόσο Αλτσχάιμερ και τις άλλες μορφές άνοιας, υπάρχουν σήμερα φάρμακα που ανακόπτουν την εξέλιξή της και αντιμετωπίζουν τα συμπτώματα. Όσο νωρίτερα γίνει η διάγνωση και χορηγηθούν τα σκευάσματα αυτά, τόσο ουσιαστικότερα είναι τα αποτελέσματά τους.

Διαφοροδιάγνωση

Κάποιες φορές, συμπτώματα όπως αυτά της νόσου Αλτσχάιμερ προκαλούνται και από άλλες σωματικές ή ψυχικές παθήσεις (όπως κατάθλιψη, νόσοι του θυρεοειδούς, επίδραση φαρμάκων στον εγκέφαλο), που μπορούν να αντιμετωπιστούν μερικά ή ολικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ακριβής και έγκαιρη διάγνωση έχει σημασία, καθώς η κατάσταση είναι συχνά αναστρέψιμη.

Πηγές

-Εταιρείας της νόσου Αλτσχάιμερ και Συναφών Διαταραχών Αθηνών.

-Έρευνα "Νόσος Alzheimer και το κοινωνικό στίγμα", στο επιστημονικό περιοδικό «Το Βήμα του Ασκληπειού», Απρίλιος-Ιούνιος 2012.

Βάνα Ψυχογιού