Σαντορίνη: Διόγκωση του μάγματος του ηφαιστείου- Ανύψωση του νησιού

Σημαντική διόγκωση του μάγματος (λιωμένων πετρωμάτων) κάτω από το ηφαίστειο της Σαντορίνης, κατά περίπου 10 έως 20 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, το διάστημα μεταξύ Ιανουαρίου 2011 και Απριλίου 2012, διαπίστωσαν Βρετανοί επιστήμονες  σε συνεργασία με Έλληνες. Η  διόγκωση αυτή είχε σαν αποτέλεσμα την ανύψωση της επιφάνειας του νησιού κατά 8 έως 14 εκατοστά, στο ίδιο χρονικό διάστημα. Καθησυχαστικοί οι επιστήμονες.

Στο συμπέρασμα αυτό οδηγήθηκαν Βρετανοί επιστήμονες των πανεπιστημίων της Οξφόρδης και του Μπρίστολ, σε συνεργασία με Έλληνες συναδέλφους τους από το πανεπιστήμιο Αθηνών (Τμήμα Γεωλογίας & Γεωπεριβάλλοντος) και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (Εργαστήριο Ανώτερης Γεωδαισίας). Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "Nature Geoscience".

Στο μεταξύ, όγκο έως 15 φορές μεγαλύτερο από το Ολυμπιακό Στάδιο του Λονδίνου, εκτιμούν οι επιστήμονες, ότι έχει το «φούσκωμα» του μάγματος, ενώ η προσθήκη του, από άποψη όγκου, θεωρείται η σημαντικότερη που έχει συμβεί από το 1955, λίγο μετά την τελευταία έκρηξη του ηφαιστείου.

Σημειώνεται ότι, οι υπολογισμοί πραγματοποιήθηκαν με τη χρήση εξελιγμένων μέσων, συγκεκριμένα με τη συμβολή εικόνων από δορυφορικά ραντάρ που παρείχαν ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) και η Γερμανική Υπηρεσία Διαστήματος (DLR), καθώς και μετρήσεων GPS από το έδαφος.

Υπενθυμίζεται ότι το ηφαίστειο, γύρω στα 1600 π.Χ., σημείωσε μία από τις μεγαλύτερες εκρήξεις στην παγκόσμια ιστορία, οδηγώντας πιθανώς στην καταστροφή του Μινωικού πολιτισμού.

 Ωστόσο, παρόλο που τα νέα στοιχεία που ήρθαν στην επιφάνεια ρίχνουν περισσότερο φως στη λειτουργία του ηφαιστείου, σύμφωνα με τους ερευνητές, δεν δίνουν απάντηση στο μείζον ερώτημα, πότε δηλαδή το ηφαίστειο θα εκραγεί ξανά.

Στο μεταξύ, το «ξύπνημα» του ηφαιστείου καταγράφηκε στην αρχή του 2011 με μικρούς σεισμούς, που τράβηξαν την προσοχή των Ελλήνων και ξένων επιστημόνων, καθώς για περίπου 25 χρόνια επικρατούσε σχετική ηρεμία στην καλδέρα. Οι μικρο-σεισμοί συνοδεύτηκαν από ορισμένες άλλες περιστασιακές ενδείξεις, όπως αλλαγές στο χρώμα του νερού σε ορισμένα σημεία και έκλυση αερίων με χαρακτηριστική οσμή.

Οι ερευνητές, παρόλο που  εκτιμούν ότι η ποσότητα μάγματος που έχει σωρευτεί κάτω από το ηφαίστειο κατά το περασμένο έτος, ισοδυναμεί με περίπου 10 έως 20 έτη ανάπτυξης του ηφαιστείου, τονίζουν ότι αυτό δεν συνεπάγεται  με κάποια επικείμενη έκρηξη. Αντίθετα, η σεισμική δραστηριότητα έχει εμφανώς  υποχωρήσει κατά τους τελευταίους μήνες.

Σε ότι αφορά, τις εκρήξεις που έχουν σημειωθεί στο ηφαίστειο της Σαντορίνης με το πέρασμα του χρόνου, οι ερευνητές υποστηρίζουν  ότι είναι δύο διαφορετικών ειδών: από τη μία, μικρές εκρήξεις που συμβαίνουν σχετικά συχνά και εκλύουν λάβα και απ’ την άλλη, μεγάλες εκρήξεις που συμβαίνουν σπάνια, ανά περίπου 10.000 έως 30.000 χρόνια. Και οι δύο τύποι εκρήξεων θεωρείται ότι «εκκολάπτονται» σε ένα ρηχό θάλαμο μάγματος, ο οποίος τροφοδοτείται σε συνεχή βάση από μικρές ποσότητες λιωμένων πετρωμάτων, οι οποίοι ανεβαίνουν από κάτω προς τα πάνω.

Πρέπει να αναφερθεί ότι, προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι οι εκρήξεις εμφανίζονται να πυροδοτούνται από την άνοδο προς την επιφάνεια του ανδεσίτη (είδος μάγματος), ο οποίος «αναμοχλεύει» τον πιο άφθονο δακίτη (είδος μάγματος), δίνοντας έτσι το έναυσμα για την έκρηξη, πιθανώς μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων.

Ευτυχώς όμως, σύμφωνα με τους επιστήμονες, γίνεται η υπόθεση ότι τα λιωμένα πετρώματα που συσσωρεύονται τώρα κάτω από τη Σαντορίνη, είναι δακίτες και όχι ανδεσίτες, λόγω του ότι η πρόσφατη ηφαιστειακή δραστηριότητα έχει διαρκέσει πολύ περισσότερο χρόνο.