Facebook: Γιατί αριθμεί 5 εκατομμύρια παιδιά-"χρήστες" αφού δεν τα θέλει;

Σήμερα, υπολογίζεται ότι 5.6 εκατομμύρια χρήστες του Facebook, αριθμός που αντιστοιχεί στο 3.5 τις εκατό του Αμερικανικού κοινού που το χρησιμοποιεί, είναι παιδιά που η ίδια η εταιρεία ισχυρίζεται ότι απαγορεύει την εγγραφή τους.

Σύμφωνα με τις διατάξεις της Δράσης Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων των Παιδιών (COPPA) απαιτείται από όλες τα web sites να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή σε παιδιά ηλικίας 12 χρονών και κάτω. Σκοπός αυτών των νομοθετικών διατάξεων είναι η αποτροπή επίδοξων καιροσκόπων από το να "ψαρεύουν" προσωπικές πληροφορίες από τα παιδιά με απώτερο στόχο την διαφήμιση τους σε αυτά. Για το λόγο αυτό, τα διάφορα sites οφείλουν να λαμβάνουν πρωτίστως γονική άδεια προτού επιτρέψουν την είσοδο των παιδιών σε αυτά.

 Αντιλαμβανόμενη την επικινδυνότητα της κατάστασης, η Διεθνής Επιτροπή Εμπορίου θέσπισε κανόνες οι οποίοι περιορίζουν εταιρείες ή web sites που απευθύνονται στα νεαρά πλήθη.

Το Facebook, που βρίσκεται παγκοσμίως στην επιτομή των εταιρειών στο χώρο των social media με 955 εκατομμύρια χρήστες, ισχυρίζεται πώς οι συγκεκριμένες νομοθετικές διατάξεις δεν το αφορούν καθώς, απαγορεύει ρητά την χρησιμοποίηση της ιστοσελίδας του σε άτομα ηλικίας 13 και κάτω. Πράγματι, το Facebook παρουσίασε μια μικρή πρόοδο όσον αφορά των εντοπισμό, την ταυτοποίηση και τον αποκλεισμό  παιδιών της προ εφηβικής ηλικίας.

Σύμφωνα με μια έρευνα του περιοδικού Consumer Reports, διαπιστώθηκε ότι το Facebook δια μέσου της κλιμακωτής διαδικασίας ελέγχου που εφαρμόζει πριν την εγγραφή κάποιου νέου μέλους του στην ιστοσελίδα, καταφέρνει να εμποδίσει και να απαγορεύσει την εγγραφή 800.000 χρηστών κάτω των 13 χρονών μέσα σε ένα χρόνο. Ωστόσο, η ίδια έρευνα αναφέρει ότι παρόλα αυτά τα μέτρα 5.6 εκατομμύρια παιδιά γίνονται χρήστες του Facebook χάρη στην βοήθεια των γονιών τους. Τα στοιχεία της εν λόγω έρευνας, προέρχονται από μια καταμέτρηση 2.002 ενηλίκων με ίντερνετ στο σπίτι. Οι συμμετέχοντες επιλέχθηκαν από την εταιρεία ερευνών TNS, με ποσοστό απόκλισης συν-πλην 2 τις εκατό.

"Δεν μας προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι παιδιά 12 χρονών εισέρχονται κρυφά στο Facebook" δήλωσε ο πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Εμπορίου, συνεχίζοντας λέγοντας πως η κατάσταση είναι "ιδιαίτερα περίπλοκη" όταν οι ίδιοι τους οι γονείς τα βοηθούν.

Ένα τεστ του Reuters έδειξε ότι η διαδικασία εγγραφής στην σελίδα του Facebook ήταν ιδιαίτερα εύκολα προσπελάσιμη. Συγκεκριμένα, το site αρχικά απαγόρευσε αποτελεσματικά την μια πλασματική εγγραφή ενός μικρότερου της δέουσας ηλικίας υποψήφιου χρήστη. Έπειτα όμως, από αναμονή μίας ώρας, το site δέχτηκε την εγγραφή παρόλο που χρησιμοποιήθηκε το ίδιο όνομα, το ίδιο mail, ο ίδιος κωδικός, η ίδια ημερομηνία γέννησης με την μοναδική διαφορά να εντοπίζεται στο έτος γέννησης, όπου χρησιμοποιήθηκε διαφορετικό έτος από το αρχικό. 

Εντύπωση προκάλεσε η στάση του Facebook το οποίο αρνήθηκε να σχολιάσει τα αποτελέσματα του τεστ παρά μόνο αρκέστηκε να αποστείλει ένα mail δια μέσου του εκπροσώπου του Frederic Wolens λέγοντας ότι "Το Facebook έχει δεσμευθεί για την βελτίωση της προστασίας όλων των νεαρών ατόμων που είναι στο διαδίκτυο".

Ο Larry Magid, μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής του Facebook και συν-διευθύνει την ιντερνετική ομάδα Connect Safely, ισχυρίζεται ότι τόσο ο ίδιος όσο και άλλοι μελέτησαν το ζήτημα για ένα ολόκληρο χρόνο και κατέληξαν σε αδιέξοδο στο να διαπιστώσουν εάν τα παιδιά έλεγαν ψέματα στο διαδίκτυο ή όχι. "Η μόνη λύση που γνωρίζω είναι να έχουμε πρόσβαση σε κάποιο είδος εθνικής ταυτότητας ή σε σχολικά αρχεία", ισχυρίζεται ο ίδιος και συνεχίζει λέγοντας πως "Υπάρχουν βάσιμοι λόγοι που δεν το κάνουμε αυτό...Είμαι βέβαιος πως αυτό είναι πολύ εύκολο να γίνει σε ολοκληρωτικά καθεστώτα".

"Είναι γεγονός πως όταν εύπιστα ανήλικα παιδιά "μπαίνουν" στο διαδίκτυο συχνά αποκαλύπτουν προσωπικά δεδομένα", φράση την οποία διατύπωσε η Kathryn Montgomery, η οποία διδάσκει στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο (American University) και ήταν υπέρμαχος του νόμου της Δράσης Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων των Παιδιών (COPPA) του 1998. Συνεχίζει λέγοντας, "Αυτό που ελπίσαμε να πετύχουμε με αυτού του είδους τους κανόνες είναι να κάνουμε τις εταιρείες να λειτουργούν υπεύθυνα απέναντι στα παιδιά. Δεν είναι εύκολο να το πετύχουμε".

Το Facebook λοιπόν, σήμερα ανέρχεται στους 158 εκατομμύρια χρήστες εντός των συνόρων των Η.Π.Α, σύμφωνα με τις μετρήσεις του Μαΐου από την εταιρεία comScore. Εάν όμως, το site απαγόρευε αποτελεσματικά την είσοδο σε παιδιά, τότε θα ερχόταν αντιμέτωπο με απώλειες που θα έφταναν το 3.5 τις εκατό της αμερικανικής αγοράς.

Αστειευόμενοι, θα μπορούσαμε να πούμε ότι στην ευκολία προσπέλασης των διαδικασιών ελέγχου κατά την εγγραφή στο Facebook, συμβάλει και ο νόμος περί προστασίας των προσωπικών δεδομένων των παιδιών. Σχήμα οξύμωρο όμως πέρα για πέρα αληθινό καθώς η συγκεκριμένη νομοθεσία απαγορεύει στις εταιρείες να αποθηκεύουν τα προσωπικά στοιχεία των παιδιών. Ωστόσο, η Διεθνής Επιτροπή Εμπορίου (FTC) εξέφρασε την αντίρρηση της ακόμη και στην αποθήκευση μικρού μέρους των προσωπικών στοιχείων των παιδιών ακόμη και για λόγους πρόληψης και απαγόρευσης εισόδου αυτών στα sites των εταιρειών.

Αναμφίβολα, τεράστια ευθύνη φέρουν και οι ίδιοι οι γονείς, καθώς σύμφωνα με έρευνα που διεξήχθη το 2011 με επικεφαλής την Danah Boyd, μια ερευνήτρια υψηλού βαθμού στο ερευνητικό κέντρο της Microsoft. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι το 55 τις εκατό των γονέων 12-χρονων παιδιών είπαν πως τα παιδιά τους ήταν στο Facebook και ότι το 76 τις εκατό από αυτούς τα είχαν βοηθήσει να εγγραφούν.

"Πολλές πρόσφατες έρευνες έχουν επισημάνει την δυσκολία που υπάρχει στην επιβολή των ηλικιακών περιορισμών στο ίντερνετ, ειδικά όταν οι ίδιοι οι γονείς επιθυμούν τα παιδιά τους να έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο", ισχυρίστηκε ο Frederic Wolens, εκπρόσωπος του Facebook.

Στο Facebook τα παιδιά, δίχως καμία υπερβολή, είναι εκτεθειμένα σε κάθε είδους διαφημιστικό μήνυμα με αποτέλεσμα να δέχονται καθημερινά έναν "κατακλυσμό" μηνυμάτων έχοντας ως συνέπεια την παθητική αφομοίωση όλων αυτών των, ως επί των πλείστων, ανούσιων πληροφοριών λόγω της αδυναμίας "φιλτραρίσματος" των, εξαιτίας του χαμηλού κριτικού τους επιπέδου ωστόσο, όπως λέει και ο Jeff Chester από το Κέντρο Ψηφιακής Δημοκρατίας, "Δεν νομίζω ότι το Facebook βγαίνει εκεί έξω επίτηδες και "πιάνει" τα παιδιά αυτή τη στιγμή. Πιστεύω ότι όταν στοχεύεις στους νέους με τον τρόπο που το κάνουν αυτοί, πρέπει και να γνωρίζουν ότι θα ελκύσουν και νεότερα παιδιά". Είναι ευθύνη συνεπώς των γονιών να προστατεύουν τα παιδιά τους και να μην τα αφήνουν έρμαια των κάθε λογής τυχάρπαστων εμπορικών μηνυμάτων.

Ζήσης Γ. Μέλιος 

Πηγή:Reuters